Labihang kaanindot sa pamati kung makatagbo ka og imong silingan, labi na kung matag-buan nimo sila sa dakong siyudad sama sa Dabaw.
Una-una daw dili ko makatuo.
Pero ang kanhi namong silingan sa Sumpong, didto sa Dakbayan sa Malaybalay, nga si Bogs nia na diay nagpuyo ngari.
Nag-anam gyud pagkagamay ang kalibutan. Dili na ka makabantay nga daw sama na sa ilang gitawag ngadto sa internet nga “Global Village” o barrio-kalibutan.
Haskang sabaa namo tunga-tunga sa SM City mall uban niya ang iyahang misis ug mga anak.
Nanggawas ang mga pinulongang gikan gyud sa among dapit sama sa “tsadaha ana ui” o kaha “manuroy ta”.
“Tamboka na nimo doy ui,” matud pa niya human ko siya sawaya nga tatay na kayo siya og itsura.
Halos mga napulo (10) na katuig nga wa mi magkita kay nihawa naman mi sa puloy-anan sa akong iyaan duol sa balay nila Bogs.
Nahinumdoman ko na hinuon ang among mga kabuang niadtong mitungha pa mi sa high school. Uban sa tulo pa nako ka mga silingan, manglaag mi ngadto sa kalasangan sulod sa compound sa Bukidnon Forest Inc. nga niadto proyekto sa kagamhanang Pilipinas ug sa nasud sa New Zealand didto sa Bukidnon.
Gibyaan na sa mga langyaw kato nga proyekto sa pagpananum balik og kakahuyan sa naupaw nang mga bukid sa Malaybalay ug kasikbit nga mga dapit.
Ang lingaw namo samtang mangita ug putol nga kahoy aron isugnod sa panimalay, mangita kami ug mga kalasanun nga pagkaon nga ang mga ngalan dili na nako madumduman.
Inigkahuman, mangaligo kami didto sa suba sa Sawaga, mga 200 metros gikan sa dalan. Kaniadto, tin-aw og limpyo pa kayo ang Suba sa Sawaga. Karon lain pa nga sapa nalalng kini para kanako, dili napud masaligan ang kalimpyo niini.
Inig kagabii, among buhat mag atang og mga sakyanan sa national highway og maglumba mangandoy kung hain sa mga lumalabay nga sakyanan ang among gustong matagiya ugma damlag.
Na naunsa naman hinuon ni. Rewind man.
Hunungan ko nalang pagbalik-tanaw sa kagahapon kay marag taas na kayo ni. Usa pa, magdrama lang ko sa mga nawala og wala na nako nakita nga mga talanawon, kaagi og mga higala.
Sa laing bahin, basin pa maguol lang ko nga duna nay daghang mga damgo nga wa pa intawo’y katumanan.
Apan, diba 10 anyos na ang milabay. Buot pasabot nga sulod sa ana nga mga tuig, nakasugakod ko niining barrio kalibutan nga usahay alimoot kayo ang dagan.
Busa siguro grabe ang akong kalipay makakita sa mga higala sa kagahapon. Nakadungaw ko ug balik sa panahon nga puno pa ko ug naguros uros sa mga damgo og pangandoy.
Dili pa man sab ulihi nga duawon katong mga damgoha siguro. Basin dunay nahiagum na nga wa ko lang namatikdi. O di kaha basin mitipas na ko sa mga mas maayong dalan.
Mao nga nakangisi na pud ko, sama nga mas nibata ko og 10 anyos. Nibalik ko pagkamalaumon.
Haay, Pastilan ondoy, hala damgo gyud – libre bitaw!
Bagong Puna